Người & Máy: Định hình lại công việc trong thời đại AI (Human + Machine)

Tác giả: Paul R. Daugherty & H. James Wilson

“Người & Máy – Định hình lại công việc trong thời đại AI (Human + Machine)” là cuốn sách tập trung vào một vấn đề cốt lõi nhưng thường bị hiểu sai trong làn sóng trí tuệ nhân tạo hiện nay: AI không phải là đối thủ của con người, mà là công cụ giúp con người mở rộng năng lực và làm việc hiệu quả hơn khi được tích hợp đúng cách vào tổ chức. Trọng tâm của cuốn sách là khái niệm “missing middle” - khoảng không gian nơi giá trị lớn nhất của AI được tạo ra thông qua sự hợp tác chặt chẽ giữa con người và máy móc.

Trong bối cảnh các tiến bộ AI đang nhanh chóng làm thay đổi cách doanh nghiệp vận hành, các hệ thống thông minh không chỉ giúp tự động hóa quy trình và giảm chi phí, mà còn định hình lại vai trò công việc, cấu trúc tổ chức và cách thức ra quyết định. Điều này buộc các nhà lãnh đạo phải xem xét lại mô hình quản trị, phát triển nhân sự và thiết kế công việc để phù hợp với môi trường làm việc mới, nơi con người và máy móc cùng tham gia vào chuỗi tạo ra giá trị.

Thông qua nhiều ví dụ thực tế từ các doanh nghiệp thuộc nhiều ngành nghề, hai tác giả cho thấy cách các tổ chức đang tái thiết kế quy trình, xây dựng các mô hình cộng tác người - máy và khai thác AI để thúc đẩy đổi mới và tăng trưởng. Những câu chuyện này không chỉ phản ánh xu hướng công nghệ, mà còn chỉ ra các quyết định quản trị giúp AI tạo ra tác động kinh doanh có thể đo lường.

Cuốn sách cũng nhấn mạnh rằng thành công của AI phụ thuộc rất lớn vào yếu tố con người. Việc đầu tư vào đào tạo kỹ năng mới, tái cấu trúc vai trò công việc và xây dựng văn hóa sẵn sàng học hỏi là điều kiện quan trọng để tổ chức tận dụng được lợi thế của công nghệ. Đồng thời, các tác giả kêu gọi thiết lập những nguyên tắc và cơ chế quản trị nhằm đảm bảo AI được triển khai theo hướng có trách nhiệm, minh bạch và mang lại lợi ích lâu dài cho tổ chức và xã hội.

Dựa trên kinh nghiệm nghiên cứu và triển khai AI trong thực tiễn kinh doanh, Paul R. Daugherty và H. James Wilson đã hệ thống hóa các thay đổi này thành những khung tư duy về vai trò mới của con người trong môi trường làm việc có AI, cùng các định hướng giúp doanh nghiệp áp dụng AI hiệu quả và bền vững trong vận hành. Những định hướng này giúp tổ chức không chỉ hiểu AI, mà còn biết cách đưa AI vào hoạt động thực tế một cách có chiến lược.

Với góc nhìn chiến lược, nhiều dẫn chứng thực tiễn và định hướng hành động rõ ràng, “Người & Máy - Định hình lại công việc trong thời đại AI” được xem là lộ trình cho tương lai của công việc, dành cho lãnh đạo, quản lý và người lao động mong muốn chủ động thích nghi, nâng cao năng lực và phát triển bền vững trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.